Tìm kiếm: phát huy giá trị

Xã Nam Minh (Ninh Bình) hiện sở hữu 3 di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, 10 di tích cấp tỉnh và 27 di tích nằm trong danh mục kiểm kê. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản luôn được địa phương chú trọng nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, đồng thời bước đầu khơi dậy tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh tại địa phương.

Nhân Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), sáng 18/4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có buổi gặp mặt Đoàn đại biểu các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp đối diện với không ít những khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các đơn vị có nhiều giải pháp nhằm phát huy giá trị nội tại doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh, có chiến lược dài hạn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần không nhỏ vào hoàn thành mục tăng trưởng của tỉnh.

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có không gian văn hóa rộng lớn với mật độ di sản đậm đặc. Đứng trước khối lượng di sản văn hóa khổng lồ, ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Thời gian qua, ngành Văn hóa chủ động phối hợp với các ban, ngành, địa phương từng bước giải quyết bài toán quản lý, đồng bộ hóa dữ liệu và lan tỏa giá trị di sản qua các nền tảng công nghệ thông minh.

Sáng 10/4, tại Khu du lịch Tam Chúc, phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn nghiệp vụ về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh.

“Dù ai xuôi ngược trăm miền/ Nhớ ngày Lễ hội Trường Yên lại về”- câu ca ấy không chỉ là lời nhắc nhớ, mà còn là sợi dây kết nối bao thế hệ người Việt với vùng đất Cố đô Hoa Lư. Mỗi độ tháng Ba âm lịch, khi sắc xuân vẫn còn vương trên non nước Tràng An, dòng người lại đổ về Hoa Lư để tham gia lễ hội và tìm về cội nguồn trong không gian văn hóa ngàn năm.

Nằm trong khuôn khổ Festival Phở - 2026, trong hai ngày (từ ngày 18/3 đến ngày 19/3/2026), chương trình tham quan, trải nghiệm nghề Phở ở làng Vân Cù, xã Nam Đồng (Ninh Bình) đã cung cấp khoảng 8.000 bát phở phục vụ các thực khách. Tham gia chương trình, người dân và du khách trực tiếp tìm hiểu quy trình chế biến, thưởng thức ẩm thực truyền thống ngay tại không gian di sản. Chuỗi hoạt động mang ý nghĩa thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sáng 17/3, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã đi khảo sát quy hoạch các dòng sông cổ trên địa bàn tỉnh, nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển không gian đô thị di sản gắn với bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An.

Hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2026 và thiết thực chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 12/3, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn phối hợp với cấp ủy, chính quyền phường Nam Định và phường Thiên Trường tổ chức ra mắt công trình thanh niên cấp tỉnh gắn với các hoạt động chuyển đổi số và bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Ninh Bình là đất tổ của sân khấu Chèo, người sáng lập là Ưu bà Phạm Thị Trân - một vũ ca tài ba trong triều đình nhà Đinh vào thế kỷ X; là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu - nơi những điệu hát Văn được giữ gìn và lan tỏa; là vùng đất của hát Xẩm - một loại hình dân ca riêng có của dân tộc, tiêu biểu là cố nghệ nhân ưu tú Hà Thị Cầu, được biết đến là người hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ XX. Đặc biệt, Ninh Bình cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ và phát huy giá trị các loại hình múa rối, loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống của vùng Đồng bằng Bắc Bộ... Tất cả những loại hình nghệ thuật trên được các thế hệ người dân Ninh Bình bảo tồn, gìn giữ và ngày nay thăng hoa trên sân khấu chuyên nghiệp thông qua nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh.

Ngày 25/1, UBND xã Yên Đồng phối hợp Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Môi trường ASEAN lần thứ 18 (AMME-18) tổ chức ngày 3/9 tại Langkawi (Malaysia), cùng với Vườn Quốc gia Pù Mát (Nghệ An) và Khu bảo tồn Văn hóa-Thiên nhiên Đồng Nai, Vườn Quốc gia Xuân Thủy (Ninh Bình) đã chính thức được công nhận là Vườn Di sản ASEAN. Không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái của khu vực ven biển châu thổ sông Hồng, việc được vinh danh Vườn Di sản ASEAN còn mở ra cơ hội để Ninh Bình thúc đẩy du lịch sinh thái, phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường tại địa phương và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Du lịch nông thôn đang trở thành hướng đi hiệu quả, giúp các địa phương trong tỉnh khai thác tiềm năng làng nghề, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và phát triển kinh tế. Các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng tại các làng nghề kết hợp sản xuất thủ công, văn hóa bản địa và dịch vụ du lịch đã tạo sinh kế ổn định cho người dân và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến Ninh Bình trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Với lợi thế kép gồm Vườn Quốc gia Cúc Phương và không gian văn hóa Mường đặc sắc, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân xã Cúc Phương đang biến tiềm năng thành động lực phát triển. Bằng việc khơi dậy sức mạnh cộng đồng, gắn kết chặt chẽ bảo tồn di sản với phát triển du lịch, Cúc Phương đang nắm chắc “chìa khóa” để tạo nên bước bứt phá toàn diện về kinh tế - xã hội, hiện thực hóa khát vọng xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Khu tưởng niệm Nhà văn, Liệt sỹ Nam Cao tọa lạc tại thôn 1, Hoà Hậu, xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình, không chỉ là nơi an nghỉ và tri ân một nhà văn lớn mà còn là một “Bảo tàng sống” của văn học Việt Nam hiện đại và là điểm nhấn quan trọng trong bản đồ du lịch di sản vùng đồng bằng sông Hồng. Việc phát huy trọn vẹn giá trị di sản Nam Cao đang mở ra hướng mới để xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa bền vững cho địa phương.

Những ngày này, công tác chuẩn bị cho Liên hoan văn hoá dân gian các di tích tiêu biểu tỉnh Ninh Bình lần thứ nhất năm 2025 (sẽ được tổ chức trong tháng 11) đang được triển khai tích cực. Đây là một trong những sự kiện văn hoá quy mô lớn, mang ý nghĩa đặc biệt trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá của vùng đất địa linh nhân kiệt.

Ngày 4/11, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025), UBND tỉnh Ninh Bình và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam chủ trì, với sự tham gia của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội), Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Phạm Thận Duật - giá trị di sản và giải pháp bảo tồn, phát huy” nhằm phân tích, đánh giá giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam; Đề xuất phương hướng, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong sự nghiệp xây dựng văn hóa, kinh tế, xã hội của đất nước nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng.

Trong nỗ lực chung nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình luôn quan tâm đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, góp phần làm giàu thêm, lan toả các giá trị, thúc đẩy quảng bá hình ảnh Quần thể đến du khách trong nước và quốc tế.

Ngày 27/9, nhân kỷ niệm Ngày Du lịch Quốc tế (27/9) và hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, tại Trung tâm hội nghị quốc tế chùa Bái Đính, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị Quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”.

Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Cổ Lễ (Ninh Bình) vừa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1959/QĐ-TTg ngày 10/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Cổ Lễ, xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình vừa được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Đây không chỉ là sự ghi nhận cao nhất của Nhà nước về giá trị nổi bật của di tích trong lịch sử, mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch văn hóa, tâm linh, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ninh Bình là vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hiến lâu đời. Nơi đây lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc hòa quyện trong cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nên thơ của núi non, sông hồ, hang động lung linh, huyền ảo. Các giá trị văn hóa truyền thống là nguồn lực nội sinh, tiềm năng to lớn để có thể biến di sản thành tài sản, xây dựng thương hiệu văn hóa đặc trưng, khẳng định vị thế vùng đất Cố đô.

Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình còn lưu giữ nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo gắn với sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội, tiêu biểu như múa rối Chầu Thánh ở chùa Đại Bi (xã Nam Trực), chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ) và múa mặt nạ Sơn Quân tại các xã Minh Thái, Ninh Cường. Với sự vào cuộc của các cấp, các ngành và cộng đồng, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản ngày càng đi vào thực chất, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Làng Cao Đà, xã Nhân Hà từ lâu nổi danh với nghề mộc truyền thống, chuyên dựng nhà gỗ. Nhiều ngôi nhà gỗ do những người thợ lành nghề ở Cao Đà dựng hiện vẫn được lưu giữ. Làng Cao Đà hiện nay còn lưu giữ khu Đình làng và 22 ngôi nhà gỗ cổ đều có tuổi đời hơn 100 năm. Với những nét độc đáo, tinh tế, cùng những giá trị văn hóa truyền thống được lưu giữ, những ngôi nhà gỗ cổ ở làng Cao Đà đang mở ra một hướng phát triển mới cho người dân nơi đây.