Tìm kiếm: phát huy giá trị

Ngày 25/1, UBND xã Yên Đồng phối hợp Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Môi trường ASEAN lần thứ 18 (AMME-18) tổ chức ngày 3/9 tại Langkawi (Malaysia), cùng với Vườn Quốc gia Pù Mát (Nghệ An) và Khu bảo tồn Văn hóa-Thiên nhiên Đồng Nai, Vườn Quốc gia Xuân Thủy (Ninh Bình) đã chính thức được công nhận là Vườn Di sản ASEAN. Không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái của khu vực ven biển châu thổ sông Hồng, việc được vinh danh Vườn Di sản ASEAN còn mở ra cơ hội để Ninh Bình thúc đẩy du lịch sinh thái, phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường tại địa phương và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Du lịch nông thôn đang trở thành hướng đi hiệu quả, giúp các địa phương trong tỉnh khai thác tiềm năng làng nghề, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và phát triển kinh tế. Các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng tại các làng nghề kết hợp sản xuất thủ công, văn hóa bản địa và dịch vụ du lịch đã tạo sinh kế ổn định cho người dân và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến Ninh Bình trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Với lợi thế kép gồm Vườn Quốc gia Cúc Phương và không gian văn hóa Mường đặc sắc, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân xã Cúc Phương đang biến tiềm năng thành động lực phát triển. Bằng việc khơi dậy sức mạnh cộng đồng, gắn kết chặt chẽ bảo tồn di sản với phát triển du lịch, Cúc Phương đang nắm chắc “chìa khóa” để tạo nên bước bứt phá toàn diện về kinh tế - xã hội, hiện thực hóa khát vọng xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Khu tưởng niệm Nhà văn, Liệt sỹ Nam Cao tọa lạc tại thôn 1, Hoà Hậu, xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình, không chỉ là nơi an nghỉ và tri ân một nhà văn lớn mà còn là một “Bảo tàng sống” của văn học Việt Nam hiện đại và là điểm nhấn quan trọng trong bản đồ du lịch di sản vùng đồng bằng sông Hồng. Việc phát huy trọn vẹn giá trị di sản Nam Cao đang mở ra hướng mới để xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa bền vững cho địa phương.

Những ngày này, công tác chuẩn bị cho Liên hoan văn hoá dân gian các di tích tiêu biểu tỉnh Ninh Bình lần thứ nhất năm 2025 (sẽ được tổ chức trong tháng 11) đang được triển khai tích cực. Đây là một trong những sự kiện văn hoá quy mô lớn, mang ý nghĩa đặc biệt trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá của vùng đất địa linh nhân kiệt.

Ngày 4/11, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025), UBND tỉnh Ninh Bình và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam chủ trì, với sự tham gia của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội), Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Phạm Thận Duật - giá trị di sản và giải pháp bảo tồn, phát huy” nhằm phân tích, đánh giá giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam; Đề xuất phương hướng, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong sự nghiệp xây dựng văn hóa, kinh tế, xã hội của đất nước nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng.

Trong nỗ lực chung nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình luôn quan tâm đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, góp phần làm giàu thêm, lan toả các giá trị, thúc đẩy quảng bá hình ảnh Quần thể đến du khách trong nước và quốc tế.

Ngày 27/9, nhân kỷ niệm Ngày Du lịch Quốc tế (27/9) và hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, tại Trung tâm hội nghị quốc tế chùa Bái Đính, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị Quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”.

Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Cổ Lễ (Ninh Bình) vừa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1959/QĐ-TTg ngày 10/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Cổ Lễ, xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình vừa được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Đây không chỉ là sự ghi nhận cao nhất của Nhà nước về giá trị nổi bật của di tích trong lịch sử, mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch văn hóa, tâm linh, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ninh Bình là vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hiến lâu đời. Nơi đây lưu giữ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc hòa quyện trong cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nên thơ của núi non, sông hồ, hang động lung linh, huyền ảo. Các giá trị văn hóa truyền thống là nguồn lực nội sinh, tiềm năng to lớn để có thể biến di sản thành tài sản, xây dựng thương hiệu văn hóa đặc trưng, khẳng định vị thế vùng đất Cố đô.

Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình còn lưu giữ nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo gắn với sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội, tiêu biểu như múa rối Chầu Thánh ở chùa Đại Bi (xã Nam Trực), chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ) và múa mặt nạ Sơn Quân tại các xã Minh Thái, Ninh Cường. Với sự vào cuộc của các cấp, các ngành và cộng đồng, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản ngày càng đi vào thực chất, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Làng Cao Đà, xã Nhân Hà từ lâu nổi danh với nghề mộc truyền thống, chuyên dựng nhà gỗ. Nhiều ngôi nhà gỗ do những người thợ lành nghề ở Cao Đà dựng hiện vẫn được lưu giữ. Làng Cao Đà hiện nay còn lưu giữ khu Đình làng và 22 ngôi nhà gỗ cổ đều có tuổi đời hơn 100 năm. Với những nét độc đáo, tinh tế, cùng những giá trị văn hóa truyền thống được lưu giữ, những ngôi nhà gỗ cổ ở làng Cao Đà đang mở ra một hướng phát triển mới cho người dân nơi đây.

Có thể thấy, làng nghề trong không gian Kinh đô Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề này là một yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo đương đại.

Xã Xuân Hồng (Ninh Bình) mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Xuân Châu, Xuân Thượng, Xuân Thành và Xuân Hồng cũ (thuộc huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định trước đây), là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa đặc sắc và truyền thống cách mạng anh hùng.

Sau khi thực hiện việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức mô hình chính quyền 2 cấp, phường Nam Định (Ninh Bình) được mở rộng với nhiều di sản. Phường hiện có 25 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 9 di tích quốc gia. Chính quyền và nhân dân địa phương đang tập trung bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích, biến di sản thành động lực phát triển văn hóa, du lịch.

Trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính, việc sáp nhập các địa phương có chung đặc trưng văn hóa địa lý như Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam mở ra một không gian phát triển rộng lớn, hội tụ nhiều tiềm năng, trong đó nổi bật nhất là hệ thống di sản văn hóa- thiên nhiên phong phú và đặc sắc. Trên nền tảng ấy, việc phát huy giá trị di sản không chỉ là nghĩa vụ bảo tồn, mà còn là động lực chiến lược để kiến tạo mô hình phát triển bền vững, bản sắc, tự cường.

Chiều 23/6, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội thảo tư vấn, phản biện dự thảo Đề án “Phát triển du lịch gắn với các di tích liên quan đến thời Trần trong Quần thể danh thắng Tràng An phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản” (Gọi tắt là Đề án).

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động của Tuần Văn hóa, Du lịch Hà Nam năm 2025; hướng tới kỷ niệm 110 năm ngày sinh Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (29/10/1915 – 29/10/2025), sáng 20/6,  Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) phối hợp với Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch (VH,NT,TT&DL); UBND huyện Lý Nhân tổ chức Hội thảo khoa học “Phát huy giá trị di sản văn hóa trên quê hương nhà văn Nam Cao gắn với phát triển du lịch bền vững”. Dự có  hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Sở Công thương, lãnh đạo Sở VH,TT&DL; lãnh đạo UBND huyện Lý Nhân, UBND xã Hòa Hậu và các nhà quản lý, nghiên cứu, giảng viên các vụ, viện, trường đại học, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh…

Theo thống kê, tỉnh Hà Nam có tổng số 117 lễ hội; trong đó, thị xã Kim Bảng và thị xã Duy Tiên là 2 địa phương có nhiều lễ hội nhất. Lễ hội ở thị xã Duy Tiên nổi bật là tín ngưỡng thờ thần nông nghiệp gắn với Phật giáo kết hợp thờ tổ nghề. Lễ hội ở Kim Bảng gắn bó với tín ngưỡng thờ nhiên thần. Huyện Thanh Liêm nổi trội với lễ hội gắn với tinh thần thượng võ và các trò chơi dân gian như: đấu vật, đua thuyền, rước nước trên sông Đáy. Ở Lý Nhân, lễ hội chủ yếu gắn với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng và anh hùng dân tộc, các nhân vật truyền thuyết, hoặc nhân vật lịch sử có công đánh giặc ngoại xâm, xây dựng làng xóm. Ở Bình Lục, lễ hội gắn liền với hoạt động tưởng niệm danh nhân văn hóa và tín ngưỡng thờ thành hoàng làng.

Thời gian qua, huyện Bình Lục đã thực hiện tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa nhằm lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần vào việc giữ gìn và phát huy giá trị các di tích cho muôn đời sau.

Phát triển công nghiệp văn hóa (CNVH) gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản đang trở thành hướng đi chiến lược trong bối cảnh toàn cầu hóa văn hóa. Đối với tỉnh Ninh Bình trong không gian hành chính mới, đây là cơ hội lớn để vươn lên trở thành trung tâm CNVH năng động của vùng đồng bằng sông Hồng (ĐBSH).